Jump to content
Sign in to follow this  
Ismer

TEMPERAMENT czyli humory, soki lub korzenie

Recommended Posts

Ismer

Temperamenty czyli energia astralna. Filozoficzne podstawy astrologii tradycyjnej.

 

Co to są "temperamenty" i skąd się wzięły?

W astrologii termin ten dotyczy pewnych typowych cech zachowania człowieka, jego reakcji na bodźce i na tej podstawie określa się także kondycję zdrowotną jego organizmu (skłonności do chorób).

Bazę tej oceny nie stanowi jednak przewaga któregoś z 4 żywiołów astrologicznych, ale mieszanka 4 prazasad: ciepła, zimna, wilgoci i suchości.

 

Wg. współczesnej nauki temperament zależy od typu układu nerwowego, który odpowiada za sterowanie aktywnością organizmu. Układ nerwowy wykrywa określone zmiany zachodzące w otoczeniu i wywołuje w związku z tym odpowiednią reakcję organizmu (teoria I.Pawłowa, który badania nad funkcjonalną wydolnością komórki nerwowej odniósł do typologii temperamentów Hipokratesa.

Wg. Bussa i Plomina temperament to zespół dziedziczonych cech osobowości, zdeterminowanych genetycznie i ujawniających się już w pierwszym roku życia człowieka. Tak rozumiany temperament stanowi podstawę kształtowania się i rozwoju osobowości.

 

Humory a temperament.

Łac. "temperamentum" oznacza "właściwą miarę", "właściwą mieszaninę".

 

Teorię o temperamentach - a właściwie o korzeniach bytu - głosił Empedokles (ok. 494 - 434 p.n.e.)

Według Empedoklesa, zasada bytu (arche) jest czworaka i tworzą ją cztery korzenie (rhizai), nazwane później żywiołami, elementami lub pierwiastkami.

Są to czyste pojedyńcze zasady: ogień, woda, ziemia, powietrze (eter)

→ uwaga: nie są to jednak żywioły astrologiczne, które są mieszanką tych zasad!

lub wg innych koncepcji (m.in. Arystotelesa) tymi zasadami są: ciepło, zimno, suchość i wilgoć.

To są 4 zasady (4 prajakości) - podstawowe cechy materii, mające zróżnicowaną jakość.

Zasadami żeńskimi są: suchość i wilgoć

Zasadami męskimi są: ciepło i zimno.

→ uwaga: prazasady nie oznaczają polaryzacji znaków, tzn. ich podziału na żeńskie i męskie!

 

Z kolei Hipokrates (460 - 370 p.n.e.) uważał, że natura ciała składa się z płynów.

Wyróżnił w organizmie cztery podstawowe płyny (soki, humory) a ich połączenie (mieszanina) określa nie tylko zdrowie, ale i konstytucjonalne właściwości organizmu jako całości oraz jego cechy psychologiczne.

I chociaż wtedy takich określeń jak psychologia nie znano i nie wiązano jeszcze humorów z typologią astrologiczną jednak by ułatwić zrozumienie tematu przy tym określeniu pozostańmy.

Humorami tymi są: żółta żółć, krew, śluz zwierzęcy (flegma) i czarna żółć.

A więc: zaburzenie równowagi między tymi humorami miało być przyczyną choroby (patologia humoralna), a przewaga jednego z tych elementów miała również być przyczyną określonego typu temperamentu.

 

Naukę o temperamentach kontynuował Galen - Claudius Galenus (ok. 130 - 200 n.e.)

Galen powiązał przewagę jednego z soków w organiźmie z określonymi sposobami zachowań i można powiedzieć, że w ten sposób wyodrębnił pierwszą typologię temperamentu:

 

- przewaga żółci to temperament choleryczny (w astrologii odpowiada mu typ ognisty) ogień

- przewaga krwi to temperament sangwiniczny (w astrologii odpowiada mu typ powietrzny) wilgoć

- przewaga śluzu (flegma) to temperament flegmatyczny (w astrologii odpowiada mu typ wodny) zimno

- przewaga czarnej żółci to temperament melancholiczny (w astrologii odpowiada mu typ ziemski) suchość

 

Na przestrzeni wieków rozwijano ten system, dodając do niego kolejne elementy oraz następowało integrowanie medycyny humoralnej z pozostałymi naukami - alchemią i astrologią.

Teoria humoralna to jeden z głównych nurtów medycyny starożytnej, jednak pojęcia (zasady) z nią związane funkcjonują do dziś. Nie będziemy tu omawiać jak wpasowały się one w koncepcje Iwana Pawłowa czy Jana Strelau, gdyż nas obchodzi ich użyteczność astrologiczna.

A w astrologii koncepcja elementów (korzeni) i odpowiadająca im koncepcja humoralna stanowią opracowany później model wzorca energetycznego jakim są żywioły astrologiczne.

Żywioły astrologiczne: Ogień, Ziemia, Powietrze i Woda składają się z dwóch par prajakości: są one właściwą mieszaniną (temperamentum) tych czterech korzeni (pierwiastków, elementów).

Każdy żywioł astrologiczny zawiera w sobie zasadę męską i żeńską.

Ich właściwości przejawiają się w swoich 4 możliwych kombinacjach.

 

Zasadami żeńskimi są:

SUCHOŚĆ/ (pasywność z częścią aktywności) el. ziemia, jest najwięcej materialny

WILGOĆ (pasywność) el. powietrze, jest najmniej mniej materialny

Zasadami męskimi są:

CIEPŁO (aktywność ) el. ogień, jest więcej ruchliwy

ZIMNO (aktywność z częścią pasywności) el. woda, jest mniej ruchliwy

 

Kombinacje żywiołów:

 

żywioł Ognia jest gorący (m) i suchy (ż), znaki: Baran, Lew, Strzelec

gorący choleryk – element ogień/ ciepło, humor: żółć

gorący to więcej ruchliwy, aktywny a suchy to więcej materialny.

 

żywioł Powietrza jest gorący (m) i wilgotny (ż), znaki: Bliźnięta, Waga, Wodnik

wilgotny sangwinik – element powietrze/ wilgoć, humor: krew

gorący to więcej ruchliwy, aktywny a wilgotny to mniej materialny.

 

żywioł Ziemi jest – zimny (m) i suchy (ż), znaki: Byk, Panna, Koziorożec

suchy melancholik – element ziemia / suchość, humor: czarna żółć

zimny to mniej ruchliwy a suchy to więcej materialny.

 

żywioł Wody jest zimny (m) i wilgotny (ż), znaki: Rak, Skorpion, Ryby

zimny flegmatyk – element woda/ zimno, humor: śluz

zimny to mniej ruchliwy, pasywny a wilgotny to mniej materialny.

 

Mieszance prajakości przyporządkowano również planety:

Słońce i Mars są gorące i suche

Jowisz jest gorący i mokry

Merkury i Saturn są zimne i suche.

Księżyc i Wenus są zimne i wilgotne

 

"Mieszanka horoskopowa" powinna być w równowadze, przy większych odchyleniach naruszane są ważne życiowo procesy organizmu i rytm jego pracy, włącznie z psychiką.

Jednak rzadko rzadko kiedy tak się dzieje by układ natalny był w idealnej równowadze, na ogół temperamenty wymieszane są w rożnych proporcjach.

 

Ustalenie PRZEWAGI danego ŻYWIOŁU jest jednym ze sposobów określania typu przeważających cech charakteru, ale dopiero całościowy bilans żywiołów, znaków i planet szczegółowo określa BAZĘ dla całej osobowości człowieka, bo wszystko co widać w horoskopie rozgrywa się na jej tle.

 

Tym, co się tu określa jest dokładna natura mieszaniny gorąca, zimna, wilgoci i suchości u Włh.

To jest ta "właściwa mieszanka" Włh i poprzez jej pryzmat rozpatruje się horoskop - to jest jego osnowa.

 

A więc: przewaga żywiołów w horoskopie wskazuje na koncentrację danych cech Włh właściwych temu przeważającemu żywiołowi/ żywiołom, a temperament (określony na podstawie prajakości) wskaże w jaki sposób i do czego Włh ich używa, określa także budowę ciała i skłonności chorobowe.

To właśnie cechy temperamentalne wpływają na działanie, gdyż to one decydują o sile przeżyć emocjonalnych, wrażliwości na bodźce, szybkości działania, tempie reagowania i wykonywania czynności.

Planety i ich aspekty analizuje się w kontekście temperamentu i na tym tle można oceniać planety, np. silnie położony Mars w Baranie ożywi temperament flegmatyczny.

Ale także ten silny Mars inaczej będzie się manifestował w życiu człowieka o temperamencie cholerycznym, a inaczej o temperamencie sangwinicznym.

U choleryka Mars przejawi się jako wigor i chęć do działania, a u sangwinika raczej jako cięty język.

 

Przypomnijmy jeszcze jaki jest wpływ dominującego żywiołu i odpowiadającego mu typu temperamentu:

 

Żywioł Ognia i jego znaki czyli Barany, Lwy i Strzelce są energiczne, optymistyczne, aktywne lub pobudzone, działają szybko. Mają wysokie poczucie własnej wartości (często zawyżone), są szczere.

Temperament choleryczny (gorący i suchy, analogia: ogień): ludzie czynu, władcy, atakujący, despotyczni, namiętni, gniewni, wspaniałomyślni i pełni entuzjazmu.

Darem temperamentu cholerycznego, gwałtownego jest pożądanie; wyzwaniem jest odpowiednie skierowanie tego pożądania.

 

Żywioł Wody i jego znaki czyli Raki, Skorpiony i Ryby żyją przede wszystkim w świecie emocji, są bardzo wrażliwe, uczuciowe, empatyczne, kierują się intuicją, nie zawsze są świadome motywów własnych działań.

Mają dużą wyobraźnie, są marzycielskie, romantyczne i często bujają w obłokach.

Temperament flegmatyczny (zimny i wilgotny, analogia: woda): ludzie sentymentalni, z dużymi zdolnościami do przyswajania, spokojni, raczej bierni, ulegający wpływom, często niekonwencjonalni i z bogatą wyobraźnią.

Natura flegmatyczna, wodna, jest tradycyjnie najbardziej trapiona trudnościami emocjonalnymi, zwykle objawiającymi się pobłażaniem samemu sobie i apatią.

 

Żywioł Powietrza i jego znaki czyli Bliźnięta, Wagi i Wodniki preferują sferę umysłową oraz przebywanie, działanie wśród ludzi. Są inteligentne, otwarte, komunikatywne. Nie akceptują niektórych ograniczeń, szczególnie umysłowych (u kogoś oczywiście) a także ludzi i sytuacji ograniczających ich swobodę myśli i wyrażanie własnego zdania

Temperament sangwiniczny (gorący i wilgotny, analogia: powietrze): ludzie kontaktowi, komunikatywni, przyjacielscy, mediatorzy, posiadający zainteresowania intelektualne, roztargnieni i poszukujący rozrywki, ze skłonnościami do powierzchowności.

Temperament sangwiniczny, powietrzny, ma moce umysłowe (niekoniecznie te, które nazywamy inteligencją); jego powszechnym problemem jest wiedza o wszystkim i niezrozumienie niczego.

 

Żywioł Ziemi i jego znaki czyli Byki, Panny i Koziorożce skupiają uwagę na świecie fizycznym, dążą do zdobywania dóbr materialnych. Twardo stąpają po ziemi, są bardzo praktyczne i dobrze funkcjonują w rzeczywistości. Są solidne, stałe, systematyczne, uparte.

Temperament melancholiczny (zimny i suchy, analogia: ziemia): ludzie wytrwali, powściągliwi, zamknięci w sobie, ociężali, ze skłonnościami do pesymizmu i depresji. Wnikliwi, obiektywni, z dużymi zdolnościami percepcyjnymi.

Temperament melancholiczny, ziemski, ma skłonność do goryczy i bezwładności, lecz raz uruchomiony, ma podejście praktyczne i solidne.

 

Jak widać żywioł i temperament są ze sobą kompatybilne, ale ich znaczenie w horoskopie jest różne.

Może oczywiście być tak, że wystąpi przewaga danego żywiołu np. Ziemi i jednocześnie będzie to temperament melancholiczny, ale może być i tak, że zaznaczony będzie żywioł Ziemi a temperament będzie choleryczny.

 

Poza typem głównym niemal zawsze występuje jeszcze jedna istotna prajakość, np. u Włh przeważa temperament choleryczny z domieszką wilgoci lub zimna, lub flegmatyczny z domieszką gorącego i suchego.

 

Temat żywiołów omówiony jest na subforum: Żywioły, jakości, aspekty.

 

cdn.

 

źródła: John Frawley, Erik van Slooten, Franciszek Prengel, Siergiej Wronski i notatki własne z wykładów.

  • Super 2
  • Thanks! 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...