Bałwan mistyczny

13 Stycznia 2019

Lepienie bałwanów to bardzo wczesna forma sztuki ludowej. Bałwany istniały już w średniowieczu. Lepiono je wówczas niezwykle kunsztownie i pomysłowo. W okresie gdy środki ekspresji były ograniczone, śnieg stanowił darmowy, zrzucany z nieba materiał plastyczny. Niektóre tworzyli słynni artyści jak 19-letni Michał Anioł, u którego w 1494 r. władca Florencji zamówił śnieżną rzeźbę bałwana na dziedziniec rezydencji.

Pierwsza pisemna wzmianka o bałwanku zapisana została w księdze z XVIII wieku. Słowo «Schneeman», pierwotnie ukazało się w języku niemieckim. Natomiast - Snowman - w obrazie pojawił się pierwszy raz w angielskich książkach dla dzieci. Pierwsze bałwanki wyglądały jak złe, dzikie potwory posiadające imponujące rozmiary. I to nie jest przypadek, ostre zimy z mrozami i bezwzględne śnieżyce przysparzały ludziom wiele kłopotów.
Wierzono, że w pełni księżyca nie należy lepić bałwana, gdyż może to wywołać koszmary i lęki nocne.

Dopiero w XIX wieku bałwanki stały się bardziej sympatyczne i niezastąpione na kartkach świątecznych, dzięki czemu z roku na stawały się coraz bardziej popularne.

Na polskich wsiach, bałwany lepiono w pobliżu domu, bogato zdobiąc je przedmiotami codziennego użytku.

Wszystkie elementy dołączone do bałwana posiadały mistyczny charakter. Na przykład marchwi nos miał przebłagać duchy, które odpowiadały za plony i płodność, nakrycie głowy (kapelusz, wiadro, garnek) symbolizował bogactwo i dostatek, natomiast oczy i guziki z węgielków przywoływały łagodną zimę. Miotła miała odstraszać złe moce.

O śnieżnych bałwankach napisano wiele opowiadań i wierszy.
Bałwan, grał główne role w pierwszych niemych filmach i stał się bohaterem zimowych fotografii.

źródło tekstu i zdjęcia: Kultura i obyczaje XIX wieku.

A mnie zachwycił ten bałwan, to jest misterna robota i jeszcze ten piesio - na smyczy i w kagańcu! To chyba jakaś Panna rękę do tego przyłożyła, bo figury odstawione są z precyzją, z detalami