Jump to content

Panteon - Njord


Ismer
 Share

Recommended Posts

  • Administrator

Njörd

Njord to jeden z niewielu znanych nam z imienia Wanów. Tradycyjnie uważany za brata i kochanka Nerthus, był ojcem Freja i Freji.

Prawdopodobnie wśród Wanów pełnił funkcję podobną do tej, jaką pomiędzy Asami piastował Odyn, stąd nazywano go Vanagud (bogiem-Wanem).

Njorda kojarzy się z morzem, wodami lądowymi, wiatrami, rybołówstwem oraz szerzej urodzajem, bogactwem; patronuje też podróżom i przysięgom.

W strofach 23-24 „Gylfaginning” czytamy, że Njord rządzi kierunkiem wiatrów, ucisza morze, należy go wzywać przy podróżach morskich i rybołówstwie. Jest tak bogaty i zasobny, że może dawać ludziom pomyślność i urodzaj ziemi.

Z kolei 16 strofa „Pieśni Grimnira” podaje, iż Njord to: Wódz mężów, bez błędów bóg.

 

Podobnie jak jego dzieci, Njord został wyznaczony po zawarciu pokoju z Asami na kapłana i ofiarnika bogów.

Siedzibą Njorda pozostaje Noatun, opisywane jako wyspa, bądź nadmorska kraina. Co ciekawe, Noatun stanowiło początkowo fragment Wanaheimu, ale po zawarciu pokoju między Wanami i Asami zostało przeniesione gdzieś w okolice Asgardu.

 

Choć Njord pojawia się w kilku opowieściach, takich jak ta o małżeństwie ze Skadi w ramach zadośćuczynienia za śmierć jej ojca Thjaziego, czy zalotach Freja do Gerdy oraz jest wspominany w „Pieśni o Wafthrudnirze”, „Kłótni Lokiego”, „Pieśni Grimnira, „Wyprawie Skirnira”, „Pieśni o Trymie”, licznych sagach i paru miejscach „Eddy prozaicznej”, wszędzie znajdujemy jedynie szczątkowe informacje na jego temat.

Snorri Sturluson wymienia Njorda  w „Sadze o Ynglingach” jako jednego z pierwszych, legendarnych królów, którego panowanie miało być okresem wyjątkowej prosperity i pokoju. Stanowi to odwołanie do tradycyjnego łączenia Njorda z bogactwem, jak ma to miejsce w określającym go przydomku "fegiafa gud" (dający bogactwo) czy powiedzeniu "bogaty jak Njord". Nasuwa się tu analogia do obecnej w wielu mitologiach idei złotego wieku. Nie było to skojarzenie obce dawnym Islandczykom, którzy w pierwszych opracowaniach mitologii rzymskiej nazywali Saturna imieniem Njorda.

Władca Noatun należy do bogów, którzy przetrwają Ragnarok. Dowiadujemy się o tym, jak również o jego zagadkowym pochodzeniu/stworzeniu z 39 strofy „Pieśni o Wafthrudnirze”:

"W Wanaheimie stworzyli go wiedzy pełni 
Władcy i dali go w zakład bogom, 
Przy końcu świata wróci on do domu, 
Do wiedzy pełnych Wanów."

 Njord należy do bogów najczęściej wymienianych w słowach toastów i przysiąg, gdzie występuje nawet przed Odynem. Napisana przez Sturle Þórðarsona, bratanka Snorriego Sturlusona, saga o królu Norweskim Hakonie „Hákonar saga Hákonarsonar” przytacza tekst toastu: en sidan Njardar full ok Freys full til ars ok fridr (do Njorda i Freya za pomyślność i urodzaj). Z kolei w powstałej w XIII wieku, opisującej VIII-XII wieczne wydarzenia związane z zasiedleniem Islandii „Landnamabok” pojawia się tekst przysięgi składanej na pierścień: Hjalpi mer sva Freyr ok Njordr ok hinn almattki ass (Tak mi dopomóż Freju, Njordzie i wszechmocny Asie).

Warto tu dodać, że przysięgi, podczas których wzywa się imion Njorda i Freja zwyczajowo składa się na pierścień lub czasem bransoletę. Ma to symbolizować niejako zatoczenie kręgu: od złożenia przysięgi, przez prowadzące do jej realizacji czyny, aż do wypełnienia przyrzeczenia i uczynienia go faktem.

Samo imię Njorda badacze wyprowadzają z tego samego źródłosłowu co Nerthus, czyli rekonstruowanego pragermańskiego Nerþuz, kojarzonego z siłą i mocą. Imię władcy Noatun pojawiało się w licznych kenningach.

Nazywano go bogiem zaprzęgów, potomkiem Wanów, Wanem, darzącym bogiem oraz ojcem Freji i Freja. Jego imię stanowiło kenning dla wojownika - Njord koni toczących się fal - oznacza żeglarza. Gąbki morskie nazywano w staronordyckim Njarðarvöttr – rękawiczkami Njorda. Różne formy imienia Njorda pojawiają się w licznych nazwach miejscowości, takich jak: Nærdhæwi, Njærdhavi, Nærdhælunda, Nierdhatunum, Njarðvík, Njarðarlög, czy Njarðey. Szczególnie dużo znajdziemy ich w środkowej Szwecji, zachodniej Norwegii i na wschodzie Islandii, głównie nad morzem, ale także w głębi lądu. Wskazuje to na szerokie rozpowszechnienie kultu Njorda. Jeszcze w XIX wieku norwescy rybacy zwykli dziękować Njordowi za pomyślne połowy.

 

źródło: Asatru - Njörd

  • Like 1
  • Cool 2
  • Thanks! 2
Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.
Note: Your post will require moderator approval before it will be visible.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

×
×
  • Create New...