Pigwa

[Ismer]

Pigwa – Cydonia i pigwowiec – Chaenomeles 

 

Pigwa pospolita – Cydonia oblonga Miller pochodzi z Azji Mniejszej, jest uprawiana w Polsce i wielu innych krajach Europy oraz Azji. Jest krzewem lub drzewkiem, ok. 5 m wys. Liście jajowate lub eliptyczne, spodem omszone, całobrzegie; ogonek liściowy owłosiony; korowina czerwonawa; kwiaty na krótkich szypułkach, różowo-białe, białe, rzadko różowe, śr. 5 cm; owoce żółte, gruszkowate, pachnące, kwaśne i cierpkie w smaku, z 5 komorami nasiennymi; nasiona brązowe, kanciaste, w zarysie jajowate, w wodzie wydzielające śluz. Kwitnie w maju.
Owoce zbiera się od września do października. 

Owoce pigwy są zasobne w kwasy organiczne (jabłkowy, winowy, bursztynowy, cytrynowy, chinowy, chlorogenowy, kawowy, fumarowy i in.), pektyny, witaminy (C, B1, B2), garbniki, flawonoidy (kwercetyna), antocyjany, karotenoidy, sole mineralne (żelazo łatwo przyswajalne, potas, miedź, kobalt, mangan).

Nasiona pigwy zawierają ok. 20% śluzów i nitrylozydy, głównie amigdalina (glikozydy cyjanogenne, witamina B17).

Surowcem leczniczym są owoce i nasiona – Fructus, Semen Cydoniae.

 

Podczas obróbki owoców należy nasiona wydzielić i poddać suszeniu.
Oczyszczone ćwiartki lub plastry owoców można smażyć w syropie (cukier + miód), z dodatkiem kwasu cytrynowego dla stabilizacji przetworu. Gdy są miękkie wkładać do słoików, dodać nieco rumu, zakręcać i pasteryzować.

 

Nasiona służą do sporządzania wyciągów wodnych. Gdy nasiona rozdrobnimy wówczas nastąpi uwolnienie amigdaliny, co nie zawsze jest wskazane i potrzebne (patrz opis witaminy B17).
Najczęściej chodzi o napar lub macerat z nasion bogaty w śluzy, bez uszkadzania ich łupiny. 1 łyżkę nasion zalać 1 szklanką zimnej lub gorącej wody, odstawić na 3-6 godzin, przecedzić.
Pić po 1/2 szklanki co 2-3 godziny przy zapaleniu gardła, kaszlu, chrypce, zapaleniu krtani, nieżycie żołądka i jelit, uszkodzeniach śluzówki żołądka i jelit lekami, w bolesnych i drażniących biegunkach, ponadto przy zaparciach i chorobie wrzodowej.

Macerat i napar z nasion pigwy pomaga przy zgadze i refluksie.

 

Macerat i napar są również ogromnie cenne do okładów na skórę trądzikową, suchą, podrażnioną, z wypryskami, zwiotczałą i zmęczoną.
Od dawna okłady z wodnych wyciągów z nasion pigwy są zalecane w zapaleniu spojówek, zmęczeniu i podrażnieniu oczu, uczuciu “piasku w oczach”, opuchnięciu po długim patrzeniu w ekrany telewizora i komputera.

 

Lewatywy pomoce w leczeniu świądu odbytu.
Irygacje i płukanki w naparze przy zapaleniu warg sromowych i pochwy. Macerat i napar wyraźnie podnoszą wilgotność i elastyczność skóry, dostarczają komórkom skórnym odżywcze cukrowce. Likwidują stany zapalne.

 

Owoce pigwy w syropie z miodu z rumem polecam stosować przy suchym kaszlu, przeziębieniu, grypie i zmęczeniu psychicznym.

 

Z pigwy przygotowuje się także marmolady i smaczne nalewki na alkoholu 40%.

 

Podobne właściwości lecznicze posiadają owoce i nasiona pigwowca japońskiego i pigwowca chińskiego.

Pigwowiec chiński Chaenomeles speciosa  (Sweet) Nakai (=Chaenomeles lagenaria Koizumi) pochodzi z Birmy i Chin. Jest ciernistym krzewem (do 3 m wys.) o błyszczących liściach, jajowatych, dł. do 10 cm, szer. do 4 cm. Kwiaty do 5 cm śr. czerwone, różowe lub białe. Młode pędy omszone. Owoce kuliste lub gruszkowate (do 6 cm dł. i szer., zielonożółte lub żółte, aromatyczne. Kwitnie w kwietniu i maju.

Pigwowiec japoński – Chaenomeles japonica (Thunb.) Lindley ex Spach jest krzewem do 3 m wys., niekiedy płożącym się, niskim, z kolcami. Liście jajowate lub odwrotnie jajowate, ostro piłkowane; kwiaty w pęczkach po 2-6, 5-działkowe, 3-5 cm średnicy, czerwone; owoc jabłkowaty 3-4 cm średnicy, żółte, mało soczyste, twarde, z pestkami, o smaku kwaśnym i cierpkim. Wydzielają miły zapach. Nasiona brązowe.

Owoce nadają się do sporządzania nalewek, marmolady, konfitur i galaretki. Zawierają cenne kwasy organiczne, flawonoidy, pektyny, fenole i antocyjany.

Nasiona zawierają amigdalinę i śluzy.

Z nasion można sporządzać napar, przy czym zalane nasiona pozostawić na kilka godzin. Stosować przy nieżycie przewodu pokarmowego i gardła, przy chrypce. Ponadto do pielęgnowania skóry podrażnionej i suchej; okłady na suche rany.

Owoce po wykrojeniu gniazd nasiennych i pokrojeniu w plastry lub ćwiartki polecam posmażyć do miękkości w miodzie lub w syropie z miodu i cukru, wkładać do słoiczków. Dla podkreślenia smaku dodać kwasek cytrynowy, goździk korzenny, troszkę cynamonu i ewentualnie kardamon, anyż. Po przeniesieniu do słoiczków dodać rum.

Surowe owoce dodaje się do herbaty, zamiast cytryny. 

Owoce pigwowca w syropie z rumem są cenne dla rozgrzania i wzmocnienia, wskazane przy przeziębieniu i suchym kaszlu.
Smaczna jest również nalewka z owoców pigwowca na rumie z odrobiną miodu (do zażywania i do herbaty); owoce należy przed zalaniem rozdrobnić, a rum podgrzać.

 

źródło: dr. H.Różański

 

[Ejbert]

Moja małżonka robi pigwę w cukrze. chociaż chyba nie mogę powiedzieć, że robi, bo nic nie robi, tylko zasypuje owoce cukrem trzcinowym, to się robi takie sosiste no i to można pić jakie jest albo dolać do herbaty. Owoce też można dodać albo zagotować i popitkę zrobić. Tylko o ile syrop jest słodko kwaskowy, to ta pigwa cierpka jest i kwaśna jak ocet siedmiu złodziei chociaż stała w cukrze. Ale witaminy c jest w niej więcej niż w cytrynie i jest bez chemii, a to wielki plus.

No i pigwóweczka przednia wychodzi, pamiętam jak nas Ismer uraczyła, a teraz sami robimy. W sumie gorzałeczka i świetna i lecznicza