Berberys na przemianę materii, żółć i wątrobę

[Ismer]

Berberys zwyczajny - Berberis vulgaris (L.),  rodzina Berberidaceae

 

Opis
Krzew dorastający do około 2 m wys., ciernisty, o szarej korze; gałązki kanciaste; liście jajowate lub eliptyczne, brzegiem ząbkowane, owłosione, osadzone na króciutkich gałązkach; kwiaty żółte, w zwisających gronach, po dotknięciu pręciki wykonują ruch w stronę słupkowia; owoc - czerwona, wydłużona jagoda. Kwitnie od maja do czerwca.
Krzew można spotkać przy polach uprawnych, w lasach, w zaroślach, na wzgórzach i polanach. Rozpowszechniony bardzo nierównomiernie w całej Polsce, na niektórych terenach roślina rzadka. (wbrew powszechnie panującemu mniemaniu).

 

Surowiec
Surowcem jest kora - Cortex Berberidis i korzeń - Radix Berberidis, które jednak można z nadwyżką zastąpić gałązkami (2-3-letnimi) - Frondes Berberidis.
Ponadto wykorzystuje się liść i owoc berberysu - Folium et Fructus Berberidis. Liście należy zbierać przed lub w czasie kwitnienia rośliny.

 

Skład chemiczny
Owoce zawierają kwas jabłkowy (6,5%), kw. cytrynowy (ok. 5-6%), wit. C - ok. 70 mg/100 g, cukry - ok. 7%, flawonoidy, barwniki (antocyjany, ksantofile), sole mineralne, alkaloidy, gorycze, garbniki, pektyny, kwas winowy i in.

Liście, gałązki, kora i korzenie zawierają garbniki, kwasy i alkaloidy: berberynę i barbaminę (berbaminę) - ok. 2-3% (przeciętnie -1-1,5%.

 

Działanie: silnie żółciopędne, rozkurczowe, antybiotyczne, ściągające (przeciwbiegunkowe), krwiotamujące.

Owoce działają orzeźwiająco, wzmacniająco, wykrztuśnie, moczopędnie, odtruwające i przeciwgorączkowo.

 

Wskazania (owoce): 

- choroby przeziębieniowe, kaszel, gorączka

- osłabienie

- zatrucia

- choroby skórne

- zaburzenia przemiany materii.

 

Wskazania (liść, kora, korzeń, gałązki):
- upławy, nadmierne krwawienia miesiączkowe, stany zapalne narządów płciowych
- żółtaczki, niewydolność wątroby, kamica żółciowa, zastoje żółci, po wycięciu pęcherzyka żółciowego, bóle wątroby, choroby trzustki i bańki wątrobowo - trzustkowej
- nieżyt żołądka i jelit
- zaburzenia przemiany materii
- choroby dziąseł
- nadciśnienie.

 

Preparaty, dawkowanie i stosowanie:

- napar (liście, owoce) - 100-150 ml 3-4 razy dz.;
- odwar (kora, gałązki, owoce, korzeń) - 100 ml 2 razy dz.; ponadto do płukania jamy ustnej i gardła oraz narządów płciowych przy stanach zapalnych i zakażeniowych; do okładów i przemywań.
W chorobach dziąseł (krwawienia, odstawanie od zębów) stosować płukankę z odwaru owocowego i jednocześnie pić ten odwar 4 razy dz. po 150 ml z miodem.

- Tinctura Berberidis - 3-4 razy dz. po 5 ml; do pędzlowań i przemywań aft, liszajców, owrzodzeń, ran, oparzeń, ropni, pryszczy, opryszczek, mokrych wyprysków, zajadów itd.; jako płukanka - 1 łyżka nalewki na 100-150 ml wody; przyrządzą się ją ze wszystkich surowców;

- Alkoholmel Berberidis (nalewka owocowa + miód) - 3-4 razy dz. po 1 łyżce przy kaszlu, przeziębieniu, nieżytach układu oddechowego i osłabieniu;
Succus Berberidis (z owoców) - 3-4 razy dz. po 100-150 ml;
Sirupus Berberidis (z owoców) - 3-4 razy dz. lub częściej po 1 łyżce.

 

źródło :dr. H. Różański