Uczep na nerki i układ moczowy

[Ismer]

Uczep trójlistkowy – Bidens tripartitus L. 

 

Surowcem jest świeże lub suche ziele uczepu, zbierane w czasie kwitnienia przy czym warto grube łodygi odrzucać i pozyskiwać liście oraz wierzchołki pędów.

Bardzo wartościowe są kwiaty (koszyczki kwiatowe) oraz owoce uczepu – Anthodium, Fructus Bidentis, bowiem zawierają więcej olejku eterycznego niż liście. Jest to jednak surowiec kłopotliwy w zbieraniu.

Ziele, jak i same kwiaty trzeba suszyć w przewiewnym miejscu, najlepiej w półmroku; nie zgniatać.

Składniki czynne uczepu są wrażliwe na działanie światła i wysoką temperaturę podczas suszenia. Rozdrabniać tuż przed przygotowaniem leku. Przechowywać w szczelnych pojemnikach.

 

Składniki uczepu nie są do końca zbadane. Wiadomo, że zawiera olejek eteryczny, poliacetyleny, laktony seskwiterpenowe, poliiny, znaczne ilości witaminy C (100-170 mg/100 g maceratu), garbniki, gorycze, karoten, flawonoidy, w tym luteolinę i kwercetynę.
W Polsce występuje kilka gatunków uczepu – Bidens:
1. Uczep trójlistkowy – Bidens tripartita L. (syn. Bidens cannabina)
2. Uczep amerykański – Bidens frondosa L. = Bidens melanocarpa Wieg.
3. Uczep owłosiony – Bidens pilosa L.
4. Uczep zwisły – Bidens cernua L.
5. Uczep zwodniczy – Bidens connata Muhl. ex Willd.
6. Uczep śląski – Bidens radiata Thuill.

 

Poszczególne gatunki uczepu mogą krzyżować się ze sobą. Tworzą odmiany regionalne, a nawet terenowe.
Nie zawsze występują przy zbiornikach i ciekach wodnych, można je również spotkać w ogrodach suchych, choć wtedy osiągają mniejsze rozmiary, ale wcześniej owocują.. Wszystkie można stosować do celów leczniczych.

 

Uczep wywiera działanie moczopędne, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe. Na skórę i błony śluzowe wpływa ściągająco i przeciwzapalnie.

 

Wodne i wodno-alkoholowe wyciągi z suchego i świeżego ziela, kwiatów i owoców  wzmagają wydzielanie moczu, a wraz z nim szkodliwych produktów przemiany materii i chlorku sodu.

Uczep działa przeciwzapalnie i ochronnie na nerki. Hamuje stany zapalne w układzie moczowym.

Pobudza produkcję i wydzielanie żółci i działa ochronnie na miąższ wątroby. Jest ziołem wpływającym przeciwzapalnie na układ żółciowy.
Dawniej uczep był polecany przede wszystkim w leczeniu schorzeń wątroby, nerek i pęcherza moczowego.

 

Wlewki z mocnego odwaru do odbytu polecane były przy hemoroidach i świądzie odbytu. Można sporządzić z uczepu ekstrakt wchodzący w skład żelu lub maści doodbytniczej, jak i również czopków per rectum.

 

Ziele, owoc, kwiat uczepu polecam kojarzyć w mieszankach urologicznych z zielem wrzosu – Herba Ericae, liściem mącznicy – Folium Uvae ursi, zielem rdestu ptasiego – Herba Polygoni avicularis, korą bzu czarnego – Cortex Sambuci nigri, kwiatem bławatka – Flos Cyani, zielem skrzypu – Herba Equiseti, korzeniem wilżyny – Radix Ononidis, zielem połonicznika – Herba Herniariae, zielem nawłoci – Herba Solidaginis, liście/korą/gałązkami brzozy – Folium, Cortex seu Frondes Betulae, owocem selera lub pietruszki – Fructus Apii seu Petroselini, korzeniem lubczyka – Radix Levistici, owocem jałowca – Fructus Juniperi.
Mieszając te zioła uzyskamy doskonałe preparaty stosowane w leczeniu stanów zapalnych, infekcji i kamicy układu moczowego.

Pamiętajmy, że połonicznik, pomocnik (Herba Chimaphilae = Pirolae umbellatae), wrzos, liść/kora gruszy, liść mącznicy, liść borówki to przede wszystkim zioła odkażające nerki, moczowody i pęcherz moczowy (urodesinficientia).
Kora i korzeń bzu czarnego, jałowiec, wilżyna, pietruszka, seler, czy lubczyk to surowce o działaniu głównie moczopędnym (hydragogum, diureticum).
Kwiat bławatka, brzoza, skrzyp, ale również ortosyfon, bez czarny, rdest wpływają wyraźnie przeciwzapalnie na układ moczowy (antiphlogisticum).

 

Napar – Infusum Bidentis: 1 czubata łyżka świeżo rozdrobnionego surowca na 1 szklankę wrzącej wody; przykryć i odstawić na 20-30 minut, przecedzić. 2-3 szklanki naparu dziennie. Można użyć również świeży surowiec. Jeżeli decydujemy się na owoce lub koszyczki kwiatowe – wziąć 1 płaską łyżkę tych surowców na szklankę wrzątku. Odwar do lewatyw – gotować 20 minut pod przykryciem, bardzo powoli (1 łyżka surowca na szklankę wody).

Napar z ziela – Infusum Bidentis (1 łyżka na szklankę wrzątku; dawka 200 ml 3 razy dziennie) jest stosowany w skąpomoczu, kamicy moczowej, obrzękach, stanach zapalnych przewodu pokarmowego i układu moczowego. Korzystnie działa przy nieżycie żołądka i jelit. Świeże ziele i macerat ze świeżego ziela, ponadto nalewka na świeżym zielu leczy trudno gojące się rany. Napar jest bezpieczny w stosowaniu.

 

Nalewka na koszyczkach kwiatowych i owocach (Tinctura ex Flos/Fructus Bidentis): 1 cz. świeżych kwiatów oraz (lub) owoców rozdrobnionych zalać 5 częściami ciepłego alkoholu 60%, odstawić na przynajmniej 7 dni. Zażywać po 1-2 łyżeczki przy refluxie, zastojach żółci, bólach brzucha, niestrawności, ustaniu perystaltyki jelit, zadyszce, kołataniu serca, nerwicy żołądka i jelit.

 

Nalewka ze świeżego ziela na winie wytrawnym lub alkoholu 20-30% /Tinctura Bidentis recens/: 1 część surowca świeżego na 3 części wybranego alkoholu, wytrawiać przynajmniej tydzień. 1 kieliszek dziennie dla poprawienia trawienia i na wzmocnienie. Ponadto do okładów o obmywań na trudno gojące się rany.

 

Maceratio Bidentis z świeżego ziela: 1 część świeżego rozdrobnionego (siekanego, zmielonego, zmiksowanego) surowca na 3 części zimnej wody zdrojowej, pozostawić na 6-8 godzin (pod przykryciem), przecedzić. Stosować jako źródło witaminy C, karotenoidów i flawonoidów, chlorofilu.

Na wzmocnienie, dla odtrucia organizmu.

Do okładów na rany i wypryski.

Dla stabilizacji witaminy C (w maceracie) polecam wodę do maceratu zakwasić sokiem z cytryny lub kwasem jabłkowym, bursztynowym, albo cytrynowym.
Macerat można mrozić na zimę w woreczkach do lodu.

 

Uczep ma dość intensywny zapach, a jego owoce czepiają się wszystkiego - każdej części garderoby i zwierzęcego futerka również - nie na darmo uczep nazywa się uczep, jest bardziej upierdliwy od rzepu  

 

źródło: dr. H. Różański