Macierzanka na kaszel, katar, grypę i układ trawienny

[Ismer]

Macierzanka piaskowa - Thymus serpyllum.

 

Quendelkraut, czyli Serpylli Herba jest w Farmakopei Europejskiej 5. Zawartość olejku w zielu waha się w szerokich granicach i wynosi od 0,1 do 0,6%, przy czym PhEur. wymaga przynajmniej 3 ml x kg-1, w którym dominują karwakrol (5-33%) i tymol (1-4%), ponadto cytral, linalol, octan linalylu, borneol, 1,8-cyneol, geraniol).

Flawonoidy są reprezentowane przez luteolinę, apigeninę i glikozydy skutellareiny.

Trójterpeny wywodzą się z kwasu ursolowego i oleanolowego. W zielu występuje kwas rozmarynowy 5-7%.

Wyciągi z macierzanki działają przeciwdrobnoustrojowo, rozkurczowo, wykrztuśnie, przeciwświądowo, stymulują trawienie i wydzielanie żółci. Oficjalnie są zalecane w leczeniu nieżytów układu oddechowego.
Wchodzą w skład złożonych nalewek, syropów, mieszanek ziołowych, cukierków i pastylek do ssania (na gardło).

 

Olejek macierzankowy – Oleum Serpylli można zażywać doustnie w dawce 3-5 kropli kilka razy dziennie przy kaszlu, zapaleniu zatok, katarze, przeziębieniu, zaburzeniach wydzielania żółci, chorobach pasożytniczych przewodu pokarmowego.
Wcierany w skórę (stopy, okolica krzyżowa, kark, kolana itd.) działa rozgrzewająco.
Hamuje rozwój bakterii i grzybów, ponadto pierwotniaków.
Podawany na czczo w wysokich dawkach pomaga w zwalczaniu obleńców pasożytniczych.
Dr J. Lypa (1933 r.) zaleca wyciąg z Thymus serpyllum przez 5-6 dni w dawce 0,2-1 g jako środek do zwalczania pasożytów obłych.

 

Macierzanka ma podobne działanie jak cząber (Satureja) i tymianek (Thymus).

Doustnie stosuje się napar 10% kilka razy dziennie, można dodać miód lub sok malinowy, np. przy gorączce, grypie, przeziębieniu, kaszlu. Jest to zioło bezpieczne w stosowaniu.
Listki macierzanki stanowią również dobrą przyprawę do pizzy, carpatio, serów, sałatek, rosołu, sosów, mięsa, ryb, makaronów.
Duża wartość przyprawową ma także olej z oliwek, w którym macerowano świeże ziele macierzanki. Wyciąg olejowy, najlepiej na oleju z oliwek, ze świeżego ziela macierzanki lub z dodatkiem olejku eterycznego macierzankowego działa żółciopędnie i reguluje wypróżnienia, lepiej niż czysta oliwa z oliwek. 

 

Rp.
1 część świeżego ziela skropić spirytusem i zalać 1 lub 2 częściami ciepłego oleju, macerować 7 dni, przefiltrować (lub pozostawić przez filtracji). Zażywać 1 raz dziennie po 1-2 łyżki dla oczyszczenia wątroby i dróg żółciowych oraz przy zaparciach.

Olejek eteryczny macierzankowy w ilości 3-6 ml na 1 l oleju, wymieszać, zażywać po 1-2 łyżki na czczo przy kandydozie (Candida) przewodu pokarmowego, zaparciach i dla zapobiegania zastojowi żółci w układzie żółciowym. Ponadto do pielęgnowania skóry (jak balsam) słabo ukrwionej, suchej, ze świądem, ze zmianami ropnymi i podatnej na infekcje grzybowe oraz roztoczowe.

 

W handlu są dostępne kosmetyki zawierające wyciąg z macierzanki, polecane dla cery trądzikowej i z krostkami bakteryjnymi.
Są także kosmetyki macierzankowe do kąpieli (sole, olejki, płyny, peelingi, żele) o działaniu odprężającym, pobudzającym krążenie krwi i rozgrzewającym.
Podobny profil działania mają: rozmaryn – Rosmarinus, lebiodka – Origanum = Oregano, tymianek Thymus, cząber – Satureja.

 

Ziele macierzanki zostało opisane przez Komisję E w monografii nr 193 z 15 X 1987 r. (sprostowanie nr 50 z 13 III 1990 r.). Komisja E podała dawki dobowe 4-6 g surowca; przetwory odpowiednio. Interakcje nieznane. Zakres stosowania: nieżyty górnych dróg oddechowych.
Działanie przeciwdrobnoustrojowe i rozkurczające. Macierzanka została pozytywnie zaopiniowana przez Komisję E. 

 

Ze swojej strony polecam dobrą mieszankę ziołową z macierzanką:
Rp.
Ziele macierzanki 2 części
Ziele hyzopu lub ziele cząbru 1 cz.
Pączki topoli lub pączki sosny 1 cz.
Korzeń mydlnicy 1 cz.
Kora wierzby lub ziele (kwiat) wiązówki 1 cz.
Korzeń omanu lub korzeń arcydzięgla 1 cz.
Owoc anyżu (może być anyż gwiazdkowy) lub liść eukaliptusa 1 cz.

Zioła rozdrobnić i wymieszać. 1 łyżkę mieszanki na 1 szklankę wody doprowadzić do wrzenia, lekko zagotować, odstawić na 30 minut, przecedzić. Dodać 2 łyżki rumu, miód.
Pić po 1 szklance 3-4 razy dziennie przy grypie, przeziębieniu, osłabieniu, zapaleniu oskrzeli i zatok.

 

źródło: dr. H.Różański